Makale · Ekonomik diplomasi ve yatırım
Ekonomik Diplomasi Nedir?
Küresel ekonomide yaşanan dönüşüm, klasik ticaret ve yatırım anlayışının ötesine geçerek daha bütüncül ve çok boyutlu bir yapıyı zorunlu kılmaktadır.
Bilgi ve Lab
Bilgiyi üretin, paylaşın ve birlikte deneyin
Politika notunuzu iletin, UDMİ kütüphanesini tarayın, on kurgusal kriz senaryosundan birini oynayın, protokol el kitabına göz atın ve Policy Lab atölyesine başvurun.
01
Politika notu çağrısı
Diplomasi, ekonomi, kalkınma ve insani yardım alanlarında kısa ve kanıta dayalı politika notları bekliyoruz.
UDMİ, karar alıcılara yol gösteren, veri temelli ve uygulanabilir öneriler içeren çalışmaları yayımlamak istiyor. Akademisyenlerden, genç araştırmacılardan, sivil toplum temsilcilerinden ve saha deneyimi olan uzmanlardan politika notu (Policy Brief) kabul ediyoruz. Çağrı süreklidir; notlar tarih sınırı olmadan alınır.
Aradığımız konular
- Ekonomik diplomasi ve yatırım
- Küresel ekonomi ve enerji güvenliği
- Savunma ve stratejik caydırıcılık
- Yaptırımlar ve uyumluluk
- İnsani krizler ve afet yönetimi
- İklim, su ve çevre
- Sağlık ve halk sağlığı
- Afrika'da kalkınma
- Diplomasi pratiği ve protokol
İyi bir politika notu nasıl olur?
- Tek bir politika sorununa odaklanır ve ilk paragrafta özetlenir.
- Görüşünü kanıtla destekler; veri ve kaynaklarını açıkça gösterir.
- Kime yönelik olduğu belli, uygulanabilir ve sıralı önerilerle biter.
- Önerilen uzunluk 1.000-1.500 kelimedir; Türkçe, İngilizce veya Arapça yazılabilir.
Yayın süreci
Gönderim
Özetinizi ve not bağlantınızı bu sayfadaki form üzerinden iletin.
İnceleme
Çalışmanız Diplomatik Kurul ve Etik Komite tarafından incelenir.
Onay
Gönderilen eserler Kurul onayı olmadan yayımlanmaz.
Yayın
Onaylanan çalışma, adınız ve unvanınızla "Policy Brief" veya "Saha Analizi" olarak yayımlanır.
02
Bilgi kütüphanesi
UDMİ'nin sitede yayımladığı makaleler, bilgi notları ve el kitapları tek yerde. Türe ve konuya göre süzün veya arayın.
Makale · Ekonomik diplomasi ve yatırım
IBDM ve UDMİ: Uluslararası Yatırım, Ekonomik Diplomasi ve Küresel İş Birliği Üzerine Kurumsal Bir Yaklaşım
Günümüz küresel ekonomik sisteminde, yatırım süreçleri ve uluslararası iş birlikleri yalnızca ticari faaliyetler ile sınırlı kalmamakta; aynı zamanda diplomatik, stratejik ve çok paydaşlı bir yapıya dönüşmektedir.
Makale · Yaptırımlar ve uyumluluk
Küresel Yaptırım Çatlağı: ABD, AB ve İngiltere Ekseninde Çok Uluslu Uyumluluk Stratejileri
Ukrayna krizinin ilk günlerinde Batı ittifakının sergilediği eşi benzeri görülmemiş dayanışma, bugün yerini belirgin bir politika ayrışmasına bırakmış durumda.
Makale · Ekonomik diplomasi ve yatırım
Türkiye’de Yatırım Fırsatları: Stratejik Sektörler ve Küresel Perspektif
Türkiye’nin stratejik sektörleri, yatırım fırsatları ve ekonomik diplomasi perspektifiyle küresel iş dünyasındaki konumu ele alınmaktadır.
Makale · Ekonomik diplomasi ve yatırım
Madencilik ve Teknoloji Yatırımları: Küresel Rekabette Stratejik Avantaj
Küresel ekonomik sistemde rekabetin giderek arttığı günümüzde, doğal kaynaklar ve teknoloji odaklı yatırımlar stratejik bir önem kazanmıştır.
Bilgi notu · Savunma ve stratejik caydırıcılık
Millî Savunma Sanayii ve Stratejik Caydırıcılık Bilgi Notu
YILDIRIMHAN sistemi üzerinden, bağımsız savunma sanayii vizyonunun bölgesel güvenlik mimarisine ve stratejik caydırıcılığa etkilerini inceleyen teknik değerlendirme.
Bilgi notu · Küresel ekonomi ve enerji güvenliği
Küresel Ekonomi ve Hürmüz Boğazı Krizi Bilgi Notu
Hürmüz Boğazı'ndaki gerilimin tedarik zincirleri, enerji arz güvenliği ve enflasyon üzerindeki etkilerini analiz eden makro-ekonomik durum raporu.
Bilgi notu · İnsani krizler ve afet yönetimi
Gazze İnsani Kriz ve Kadınların Mücadelesi Bilgi Notu
Krizin sivil halk, özellikle kadınlar ve çocuklar üzerindeki etkisini BM raporları ışığında değerlendiren bölgesel savunuculuk belgesi.
Bilgi notu · Afrika'da kalkınma
Afrika İnsani Kalkınma ve Su Altyapısı Projeleri Bilgi Notu
Su stresi yaşanan bölgelerde sürdürülebilir su temini projeleri; DSÖ-UNICEF verileri ve BM Su Konferansı takvimi.
Bilgi notu · Sağlık ve halk sağlığı
Sağlık Hizmetlerine Erişim ve Halk Sağlığı Bilgi Notu
Temel sağlık altyapısının güçlendirilmesi ve toplumsal farkındalık; DSÖ-Dünya Bankası Evrensel Sağlık Kapsamı 2025 verileri.
Bilgi notu · İnsani krizler ve afet yönetimi
Afet ve Kriz Yönetimi Süreçlerine İlişkin Bilgi Notu
Risk azaltma, hazırlık, kapasite inşası ve eşgüdümü kapsayan bütüncül çerçeve; 13 Ekim Afet Riskinin Azaltılması Günü verileri.
Bilgi notu · İklim, su ve çevre
Çevresel Sürdürülebilirlik ve Atık Yönetimi Bilgi Notu
Plastik, geri dönüşüm, gıda ve e-atık: UNEP verileriyle atık yönetiminin sürdürülebilir kalkınmadaki yeri.
Bilgi notu · İklim, su ve çevre
İklim Krizi ile Mücadele ve Karbon Ayak İzi Bilgi Notu
Ulaşım, tüketim, enerji ve atıkta beş eylem alanı; WMO 2025 iklim raporu ve COP31 (Antalya, 9–20 Kasım 2026) takvimi.
Bilgi notu · İklim, su ve çevre
Küresel Kuraklık Riski ve Su Arz Güvenliği Bilgi Notu
WMO'nun Eylül 2026 su kaynakları raporu ve Sudan'daki kuraklık uyarısı ışığında dirençli politikalar çağrısı.
Bilgi notu · İklim, su ve çevre
Ekolojik Sürdürülebilirlik ve Ağaçlandırma Seferberliği Bilgi Notu
Kurumsal sosyal sorumluluk kapsamında 20.000 fidanlık ağaçlandırma çalışması; FAO Küresel Orman Kaynakları Değerlendirmesi 2025 verileri.
El kitabı · Diplomasi pratiği ve protokol
Dijital Diplomatik Protokol ve Görgü El Kitabı
Hitap ve unvanlar, sıralama, çevrim içi toplantı görgüsü, resmî yazışma ve kültürlerarası duyarlılık için kısa bir rehber.
Kütüphane, UDMİ'nin yayımlanmış çalışmalarını listeler ve yeni yayınlar eklendikçe güncellenir. Kendi politika notunuzu yukarıdaki çağrıdan iletebilirsiniz.
03
Mevzuat günlüğü
Son altı ayda Resmî Gazete'de yayımlanan dış ticaret, milletlerarası anlaşma, vergi, dijital düzenleme ve insani yardım kararlarından seçilmiş, tarafsız ve kısa özetler.
Son kontrol: 19 Ekim 2026
Mayıs–Ekim 2026 döneminden 30 seçili kayıt; tam liste değildir. Özetler bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Kullanmadan önce Resmî Gazete'deki metinle teyit edin.
Ekim 2026 4 kayıt
Ticaret15 Ekim 2026
Perakende Ticarette Uygulanacak İlke ve Kurallar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
Perakende ticarette uygulanacak ilke ve kurallara ilişkin yönetmelikte değişiklik yapar.
Resmî Gazete 15 Ekim 2026, Sayı 33401.
Resmî Gazete'de aç ↗İnsani yardım10 Ekim 2026
Afganistan'a gönderilecek insani yardım malzemelerinin demiryoluyla sevki için TCDD Taşımacılık A.Ş.'nin görevlendirilmesine ilişkin karar (Karar No: 11857)
Türkiye'den Afganistan'a ulaştırılacak insani yardım malzemelerinin demiryoluyla sevkiyatında TCDD Taşımacılık A.Ş.'yi görevlendirir.
Resmî Gazete 10 Ekim 2026, Sayı 33396.
Resmî Gazete'de aç ↗Dijital ve kişisel veriler10 Ekim 2026
Sosyal ağ sağlayıcılarının çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet sunmasına ve yaş doğrulamaya ilişkin yönetmelik
Sosyal ağ sağlayıcılarına çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet sunma ve yaş doğrulama mekanizması kurma yükümlülüğü getirir.
Resmî Gazete'de aç ↗Taşınmaz ticareti1 Ekim 2026
Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
Yönetmelikte değişiklik yapar: geçiş tarihi 1 Temmuz 2026 yerine 1 Aralık 2026 olur ve Bakanlık bir entegratör yetkilendirir. Haber kaynaklarına göre düzenleme zorunlu Güvenli Ödeme Sistemi uygulamasına ilişkindir.
Resmî Gazete 1 Ekim 2026, Sayı 33387.
Resmî Gazete'de aç ↗Eylül 2026 4 kayıt
Milletlerarası anlaşma18 Eylül 2026
Türkiye–Brezilya Savunma Sanayi İşbirliği Anlaşmasının ilişik notalarla birlikte onaylanması hakkında karar (Karar No: 11799)
Kanunla uygun bulunan savunma sanayi iş birliği anlaşmasının onaylanmasına ilişkin karardır.
Resmî Gazete 18 Eylül 2026, Sayı 33374.
Resmî Gazete'de aç ↗Milletlerarası anlaşma8 Eylül 2026
COP31 ve Paris Anlaşması Taraflar Toplantısı'na dair anlaşmanın onaylanması hakkında karar (Karar No: 11779)
9 Haziran 2026'da Bonn'da imzalanan ve Türkiye'nin ev sahipliği yapacağı COP31 toplantılarına ilişkin anlaşmanın onaylanmasıdır.
Resmî Gazete 8 Eylül 2026, Sayı 33364.
Resmî Gazete'de aç ↗Milletlerarası anlaşma8 Eylül 2026
BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Sekretaryası ile Verilere İlişkin Mutabakat Zaptının onaylanması (Karar No: 11780)
Türkiye ile UNFCCC, Kyoto Protokolü ve Paris Anlaşması Sekretaryası arasındaki veri mutabakat zaptının onaylanmasına ilişkin karardır.
Resmî Gazete'de aç ↗AB fonları8 Eylül 2026
IPA II kapsamındaki 2020 ve 2016 yılı finansman anlaşmalarına ilişkin değişiklik protokolü ve zeyilname kararları
Avrupa Komisyonu ile imzalanan Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA II) finansman anlaşmalarında yapılan değişikliklerin onaylanmasına ilişkin kararlardır.
Resmî Gazete'de aç ↗Ağustos 2026 4 kayıt
Sağlık29 Ağustos 2026
Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ
SGK Sağlık Uygulama Tebliği ile ilaç ve tıbbi malzeme tarifelerini günceller; Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu kararıyla birlikte yayımlanmıştır.
Resmî Gazete 29 Ağustos 2026, Sayı 33355.
Resmî Gazete'de aç ↗Dijital ve kişisel veriler21 Ağustos 2026
TMMOB Bilgisayar Mühendisleri Odası Ana Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
Odanın faaliyet alanına “yapay zekâ” ve “yapay zekâ ve veri” mühendisliği disiplinlerini ekler.
Resmî Gazete'de aç ↗Ticaret15 Ağustos 2026
Motorlu kara taşıtlarının kiralanmasına ilişkin yönetmelik
Ticari faaliyet kapsamında motorlu kara taşıtı kiralamaya ilişkin usul ve esasları yeniden düzenler.
Resmî Gazete'de aç ↗Dijital ve kişisel veriler5 Ağustos 2026
Mimarlık ve Mühendislik Projelerinin Dijital Olarak Hazırlanması Hakkında Yönetmelik
Uygulama imar planı bulunan alanlardaki yeni binaların projelerinin dijital ortamda hazırlanmasına ilişkin esasları belirler.
Resmî Gazete'de aç ↗Temmuz 2026 11 kayıt
Milletlerarası anlaşma18 Temmuz 2026
BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ile COP31 anlaşması (Karar No: 11545)
COP31 ile ilgili, mektup teatisi yoluyla imzalanan anlaşmaya ilişkin karardır.
Resmî başlık kaynakta kısaltılmıştır; tam başlık için Resmî Gazete'ye bakın.
Resmî Gazete'de aç ↗Dış ticaret ve gümrük18 Temmuz 2026
İstanbul İhtisas Serbest Bölgesi'nin sınırlarının yeniden belirlenmesine ilişkin karar (Karar No: 11546)
İstanbul İhtisas Serbest Bölgesi'nin sınırlarının yeniden belirlenmesine ilişkindir.
Resmî Gazete'de aç ↗Dış ticaret ve gümrük11 Temmuz 2026
İthalat Rejimi Kararında Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar (Karar No: 11506)
Bazı tarife kalemlerindeki gümrük vergisi oranlarını ve ilave mali yükümlülükleri değiştirir, ürün listelerini günceller ve geçici bir hüküm ekler.
Resmî Gazete'de aç ↗Dış ticaret ve gümrük11 Temmuz 2026
İthalatta İlave Gümrük Vergisi Uygulanmasına İlişkin Karar'da Değişiklik Yapılmasına Dair Karar (Karar No: 11508)
İlave gümrük vergisi uygulanan ürün listelerinde değişiklik yapar.
Resmî Gazete'de aç ↗Dış ticaret ve gümrük11 Temmuz 2026
İthalatta gözetim ve korunma önlemlerine ilişkin tebliğler
İthalatta gözetim ve korunma önlemlerine ilişkin tebliğlerdir; PET resin ithalatına ton başına 120 dolar korunma önlemi bunlar arasındadır.
Resmî Gazete'de aç ↗Milletlerarası anlaşma4 Temmuz 2026
OECD İstanbul Merkezi mutabakat zaptını yenileyen protokol (Karar No: 11498)
Protokolün onaylanmasına ilişkin karardır.
Resmî Gazete'de aç ↗Milletlerarası anlaşma4 Temmuz 2026
Türkiye ile Brezilya arasındaki savunma sanayi iş birliği anlaşması (Kanun No: 7586)
Türkiye ile Brezilya arasındaki savunma sanayi iş birliği anlaşmasına ilişkin kanundur.
Resmî Gazete'de aç ↗Vergi4 Temmuz 2026
Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 1)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 26)
Kurumlar Vergisi Genel Tebliği'ni değiştirir; dernek veya iktisadi işletmeye özgü içeriği kaynakta belirtilmemiştir.
Resmî Gazete'de aç ↗Kişisel veriler4 Temmuz 2026
Kişisel Sağlık Verileri Hakkında Yönetmelik'te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
Kişisel sağlık verilerine ilişkin yönetmelikte değişiklik yapar; kaynakta KVKK Kurumu düzenlemesi olup olmadığı belirtilmemiştir.
Resmî Gazete'de aç ↗Dış ticaret ve gümrük4 Temmuz 2026
Gümrük Genel Tebliği (TIR İşlemleri) (Seri No: 1)'nde Değişiklik (Seri No: 9)
TIR işlemlerine ilişkin Gümrük Genel Tebliği'ni değiştirir.
Resmî Gazete'de aç ↗Dış ticaret ve gümrük3 Temmuz 2026
Dış Ticaret Sermaye Şirketi Statüsü Verilmesine İlişkin Karar
Dış ticaret sermaye şirketi statüsü verilmesine ilişkin bir karardır.
Resmî Gazete'de aç ↗Haziran 2026 2 kayıt
Vergi16 Haziran 2026
Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 58)
KDV istisnalarına ilişkin bölümlerde değişiklik yapar; dernek ve vakıflara ilişkin bazı ibareleri günceller.
Resmî Gazete 16 Haziran 2026, Sayı 33282.
Resmî Gazete'de aç ↗Vergi16 Haziran 2026
Tahsilat Genel Tebliği: vergi borçlarının tecil ve taksitlendirilmesi
Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı vergi dairelerine olan borçların tecil ve taksitlendirilmesine ilişkin esasları belirler; başvuru süresi 31 Ağustos 2026 olarak açıklanmıştır.
Resmî Gazete'de aç ↗Mayıs 2026 5 kayıt
Milletlerarası anlaşma22 Mayıs 2026
Türkiye ile Somali arasında Ayni Hibe Desteği Anlaşmasının onaylanmasının uygun bulunduğuna dair kanun (Kanun No: 7580)
Somali Federal Cumhuriyeti ile imzalanan ayni hibe desteği anlaşmasının onaylanmasını uygun bulur.
Aynı sayıda OECD İstanbul Merkezi protokolüne ilişkin 7581 sayılı kanun da yayımlanmıştır.
Resmî Gazete'de aç ↗Milletlerarası anlaşma22 Mayıs 2026
KKTC ile 2026 Yılı İktisadi ve Mali İşbirliği Anlaşmasının onaylanması hakkında karar (Karar No: 11380)
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile imzalanan 2026 yılı iktisadi ve mali iş birliği anlaşmasının onaylanmasına ilişkin karardır.
Resmî Gazete'de aç ↗Dış ticaret ve gümrük9 Mayıs 2026
İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (No: 2026/15)
Hindistan menşeli bazı mobilya aksesuarları için yeni ihracatçı gözden geçirme soruşturması açar.
Resmî Gazete 9 Mayıs 2026, Sayı 33248.
Resmî Gazete'de aç ↗Dış ticaret ve gümrük6 Mayıs 2026
Bitki Karantinası Yönetmeliği
Bitki ve bitkisel ürünlerin ülkeye giriş ve çıkışında bitki sağlığı açısından uygulanacak resmî kontrolleri yeniden düzenler.
Resmî Gazete 6 Mayıs 2026, Sayı 33245.
Resmî Gazete'de aç ↗Dış ticaret ve gümrük1 Mayıs 2026
İthalatta İlave Gümrük Vergisi Uygulanmasına İlişkin Kararda değişiklik (Karar No: 11274)
İlave gümrük vergisi uygulamasına ilişkin kararda değişiklik yapar.
Resmî Gazete 1 Mayıs 2026, Sayı 33240.
Resmî Gazete'de aç ↗Özetler Resmî Gazete fihristleri ile Anadolu Ajansı, Lexpera, GİB ve ulusal basında yer alan haberlerden derlenmiştir. Resmî metin için Resmî Gazete esastır.
Resmî portallar
Mevzuatı ve duyuruları doğrudan kaynağında izleyebileceğiniz kurum siteleri. Bağlantılar ilgili kurumların kendi sitelerine açılır; UDMİ bu kurumların temsilcisi değildir.
Resmî Gazete↗Türkiye'nin resmî gazetesi: günlük sayılar ve arşiv.Mevzuat Bilgi Sistemi↗Kanun, yönetmelik, tebliğ ve diğer mevzuatın derlenmiş metinleri.TBMM↗Kanun teklifleri, kanunlar ve genel kurul çalışmaları.İçişleri Bakanlığı, Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü↗Dernek ve vakıflara ilişkin genel müdürlük sitesi.Ticaret Bakanlığı↗İhracat, ithalat, e-ticaret ve gümrük mevzuatı ile duyurular.Hazine ve Maliye Bakanlığı↗Bakanlığın ana sayfası ve duyuruları.Gelir İdaresi Başkanlığı↗Vergi mevzuatı, tebliğ ve duyurular.KVKK↗Kurul kararları, duyurular, VERBİS ve rehberler.İŞKUR↗Kamu istihdam kurumu: iş arama, eğitim ve istihdam destekleri.Dışişleri Bakanlığı↗Basın açıklamaları, ziyaretler ve konsolosluk bilgileri.EUR-Lex↗Avrupa Birliği hukukuna erişim portalı.UN Treaty Collection↗BM Genel Sekreteri nezdinde tevdi edilen antlaşmaların durumu.
04
Kriz simülasyonları
On kurgusal kriz senaryosundan birini seçin; tarafsız bir kolaylaştırıcı olarak beş kritik kararı verin. Her seçimden sonra kararınızın neden güçlü ya da zayıf olduğunu, hangi diplomatik ilkeyi sınadığını ve dört gösterge üzerindeki etkisini görürsünüz.
Kurgusal
Tüm senaryolar tamamen kurgusaldır; gerçek ülke, kişi veya olaylarla ilgisi yoktur. Sonuçlar tahmin değil, eğitim amaçlı geri bildirimdir.
Senaryolar yükleniyor…
Nasıl oynanır?
- Bir senaryo seçin ve durumu okuyun.
- Her adımda üç seçenekten birini seçin; seçeneklerin sırası her oyunda değişir.
- Geri bildirimi ve göstergelerdeki değişimi inceleyip devam edin.
- Beş adımın sonunda sonucu ve karar özetinizi görün.
Dört gösterge
Güven, insani erişim ve uluslararası destek yükselmeli; gerilim düşmelidir. Sonuç bu dört değerin dengesine göre belirlenir.
{{ sim.theme }}
{{ sim.t }}
{{ ip }}
{{ m.t }}{{ m.v }}{{ m.delta }}
{{ m.hint }}{{ sim.t }}
{{ m.t }}{{ m.v }}{{ m.delta }}
{{ m.hint }}Adım {{ sim.stepN }} · {{ sim.st.t }}
{{ sim.st.q }}
Diplomatik ilke: {{ sim.st.pr }}
{{ sim.t }} · Sonuç
{{ sim.res.h }}
{{ sim.res.p }}
Toplam puan: {{ sim.res.score }} / 400{{ m.t }}{{ m.v }}{{ m.delta }}
{{ m.hint }}Kararlarınızın özeti
{{ sm.step }}{{ sm.t }}{{ sm.rt }}
05
Vaka çalışmaları
UDMİ'nin sahadaki ve politika alanındaki gerçek çalışmalarından derlenen vakalar. Sınıfta, atölyede veya bireysel çalışmada tartışma soruları olarak kullanılabilir.
Sınır ötesi insani yardım koridoru: UDMİ-SYR-01
İstanbul'daki ana lojistik ve tasnif üssünden, güvenli kargo ve gümrük ağı üzerinden sınır ötesine gönderilen gıda, giyim ve hijyen malzemeleri Suriye'deki kamplarda dağıtılır. UDMİ, güncel sevkiyat hacimlerini şeffaflık ilkesi gereği paylaşır.
Tartışma soruları
- Sınır ötesi bir insani koridorda tarafsızlık ve güven nasıl korunur?
- Yardımın ihtiyaç sahibine ulaştığı nasıl doğrulanır ve kamuoyuna raporlanır?
- Acil ihtiyaçlar karşılanırken kalıcı geçim kaynaklarına geçiş nasıl planlanır?
Tanzanya kapalı devre üretim ekosistemi: UDMİ-AFR-04
Doğu Afrika Stratejik Kalkınma Projesi kapsamında Tanzanya'da kaju, susam ve tropikal meyve üretimine dayanan; güneş enerjili sulama ve biyogaz tesisleriyle desteklenen kapalı devre bir üretim ve istihdam ekosistemi yürütülür. Koordinasyon ve satın alma İstanbul'dan yönetilir.
Tartışma soruları
- Geçici yardım yerine kalıcı istihdam yaklaşımının başarısı hangi göstergelerle ölçülür?
- Yerel toplulukların sahiplenmesi ile dışarıdan getirilen teknoloji arasındaki denge nasıl kurulur?
- Ekonomik diplomasi, böyle bir projenin ihracat ve finansman ayağına nasıl katkı sağlar?
Hürmüz Boğazı ve enerji arz güvenliği
UDMİ'nin Hürmüz Boğazı bilgi notu, boğazdaki gerilimin tedarik zincirleri, enerji arz güvenliği ve enflasyon üzerindeki etkilerini ele alır. Not, ham petrolde kısmi telafi olduğunu; LNG, LPG, gübre ve dizelde ise alternatif kapasitenin sınırlı kaldığını vurgular.
Tartışma soruları
- Dar boğazlarda seyrüsefer serbestisi hangi diplomatik ve hukuki araçlarla korunur?
- Enerji ithalatçısı bir ülke tedarik kaynaklarını ve güzergâhlarını nasıl çeşitlendirebilir?
- Fiyat oynaklığının enflasyon ve cari denge üzerindeki etkisi nasıl yönetilir?
Uluslararası kayıtlar ve kurumsal güvenilirlik
UDMİ; AB Komisyonu PIC, BM Küresel Tedarikçi Kaydı (UNGM), AB Şeffaflık Kaydı ve BM Global Compact numaralarını sayfalarında gösterir. Bir sivil toplum kuruluşu için bu kayıtlar, donörlerle ve uluslararası tedarik süreçleriyle çalışmanın ön koşullarından biridir.
Tartışma soruları
- Bir sivil toplum kuruluşu uluslararası hibe ve tedarik süreçlerine girmeden önce hangi kayıt ve belgeleri hazırlamalıdır?
- Şeffaflık kaydı ve etik ilkeler, donör güvenini nasıl etkiler?
- Herkese açık kayıt numaraları nasıl doğrulanır ve kötüye kullanımı nasıl önlenir?
Vakalar bilgilendirme ve tartışma amaçlıdır; sitedeki ilgili sayfalarda yer alan bilgilere dayanır.
06
Genç diplomasi politika yarışması
Öğrenciler ve genç araştırmacılar için planlanan politika önerisi yarışması. İlgi listesine katılın, dönem açıldığında haber verelim.
Dönem
Yarışma dönemi henüz açıklanmadı. Aşağıdaki biçim, UDMİ'nin planladığı çerçeveyi gösterir; ayrıntılar dönem açıldığında duyurulur.
Planlanan format
- UDMİ'nin belirlediği güncel bir uluslararası politika sorunu üzerine bireysel veya takım başvurusu.
- İki sayfalık bir politika önerisi ve kısa bir sunum.
- Değerlendirme ölçütleri: özgünlük, kanıt kalitesi, uygulanabilirlik ve diplomatik üslup.
- Başvuru için 18 yaşını doldurmuş olmak gerekir.
Amaç
Gençlerin kanıta dayalı politika yazımı, müzakere ve sunum becerilerini geliştirmek.
07
Dijital Diplomatik Protokol ve Görgü El Kitabı
Resmî görüşmelerde, yazışmalarda ve çevrim içi toplantılarda temel protokol ve görgü kuralları.
Hitap ve unvanlar
- Devlet başkanlarına, hükümet başkanlarına ve büyükelçilere yazılı hitapta "Ekselansları" (Excellency) kullanımı yaygındır; sözlü hitapta unvan ve görev (ör. "Sayın Büyükelçi") tercih edilir.
- Karşı tarafın adını, unvanını ve görevini görüşmeden önce kurumunun resmî kaynaklarından doğrulayın; emin değilseniz kurumun protokol birimine sorun.
- Adların yazımını ve söylenişini önceden öğrenin; kişinin kendi tercih ettiği biçimi esas alın.
- Akademik ve askerî unvanları yazışmada adın önünde, eksiksiz ve doğru sırayla kullanın.
Sıralama ve oturma düzeni
- Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'ne (1961) göre misyon şefleri üç sınıfa ayrılır: büyükelçiler, elçiler ve maslahatgüzarlar. Aynı sınıf içinde sıra, göreve başlama tarih ve saatine göre belirlenir.
- Çok taraflı toplantılarda sıralama ve oturma düzeni çoğunlukla ülke adlarının alfabetik sırasına göre kurulur; toplantının kendi kuralı varsa o esas alınır.
- Ev sahibi, genel uygulamada onur konuğunu sağına alır; emin değilseniz oturma planını önceden isteyin.
- Toplantıdan önce katılımcı listesini, unvanları ve oturma planını kontrol edin.
Çevrim içi toplantı görgüsü
- Toplantı saatini saat dilimiyle birlikte yazın (ör. "14.00, Türkiye saati, UTC+3").
- Bağlantıyı, gündemi ve katılımcı listesini en az bir gün önce paylaşın.
- Kameranızı açık tutun, sade ve nötr bir arka plan seçin; konuşmadığınız zaman mikrofonu kapatın.
- Ekranda adınızı "Ad Soyad - Kurum" biçiminde gösterin.
- Tercüman varsa kısa cümlelerle konuşun; deyim ve kısaltmalardan kaçının.
- Kayıt almadan önce tüm katılımcılardan açıkça izin isteyin.
Resmî yazışma ve e-posta
- Konu satırını kısa ve açık yazın (ör. "UDMİ - Toplantı talebi - 15 Kasım").
- Hitap, kısa giriş, talep, kapanış ve imza bloğu (ad, unvan, kurum, telefon, e-posta) kullanın; kurumsal alan adlı e-posta adresiyle yazın.
- Devletler ve uluslararası kuruluşlar arasında "nota" (note verbale) kullanılır; üçüncü şahıs ağzıyla yazılır ve kurum başlığı ile tarih taşır. Dernek ve kurum yazışmalarında genellikle resmî mektup yeterlidir.
- Gelen mesajı en geç iki iş günü içinde kısa bir alındı bildirimiyle yanıtlamak iyi bir uygulamadır.
- Mesajlaşma uygulamalarını yalnızca ön koordinasyon için kullanın; karar ve taahhütleri yazılı olarak teyit edin.
Kültürlerarası duyarlılık
- Karşı tarafın resmî tatillerini, dinî günlerini ve çalışma günlerini toplantı takviminize katın; bazı ülkelerde hafta sonu farklıdır.
- Selamlaşma, kartvizit sunumu, hediye ve yemek davetlerinde yerel alışkanlıkları önceden öğrenin; emin değilseniz nazikçe sorun.
- Belge ve sunumlarda harita, sınır ve ülke adlarında tartışmalı ifadelerden kaçının; Birleşmiş Milletler belgelerindeki resmî adlandırmayı esas alın.
- Şaka ve siyasi yorumlardan kaçının; kişisel görüşünüzle kurumsal görüşü birbirinden ayırın.
Gizlilik ve dijital güvenlik
- "Chatham House Kuralı" uygulanıyorsa toplantı başında belirtin: katılımcılar bilgiyi kullanabilir, ancak konuşmacının kimliğini ve bağlı olduğu kurumu açıklayamaz.
- Kurumsal e-posta, güçlü parola ve iki adımlı doğrulama kullanın; bilinmeyen bağlantılara ve eklere karşı dikkatli olun.
- Fotoğraf, kayıt ve kişisel veri paylaşmadan önce ilgili kişilerin iznini alın.
- Resmî görüş izlenimi veren paylaşımları yalnızca kurumsal hesaplardan yapın.
Bu rehber genel bilgi amaçlıdır ve resmî bir protokol belgesi değildir. Devletlerin ve kurumların kendi protokol kuralları esastır.
Kısa diplomasi sözlüğü
- Nota (note verbale)
- Üçüncü şahıs ağzıyla yazılan, genellikle imzasız resmî diplomatik yazışma türü.
- Aide-mémoire
- Bir görüşmede ele alınan noktaları özetleyen ve karşı tarafa bırakılan ya da gönderilen yazılı not.
- Démarche
- Bir hükümete görüş, talep veya itirazı iletmek için yapılan resmî diplomatik girişim.
- Agrément
- Gönderen devletin atamayı düşündüğü büyükelçinin, kabul eden devletçe önceden onaylanması.
- Exequatur
- Kabul eden devletin bir konsolosun görevini yapmasına izin veren belge.
- Persona non grata
- Kabul eden devletin bir diplomatı istenmeyen kişi ilan etmesi; gönderen devlet kişiyi geri çağırır veya görevine son verir.
- Maslahatgüzar
- Büyükelçi yokken misyona vekâlet eden diplomat; ayrıca üçüncü sınıf misyon şefi olarak da atanabilir.
- Communiqué (bildiri)
- Bir toplantının sonuçlarını veya ortak tutumu duyuran resmî açıklama.
- Chatham House Kuralı
- Toplantıda edinilen bilginin kullanılabildiği, ancak konuşmacıların kimliğinin ve bağlı olduğu kurumun açıklanamadığı gizlilik kuralı.
- Mütekabiliyet
- Devletlerin birbirine benzer muamele yapması ilkesi.
- İtimatname (lettre de créance)
- Büyükelçinin, gönderen devletin başkanınca kabul eden devletin başkanına hitaben düzenlenen ve görevine başlarken sunduğu resmî yetki belgesi.
- Mutabakat zaptı (MoU)
- Tarafların niyetini ve iş birliği çerçevesini belirleyen, çoğunlukla hukuken bağlayıcı olmayan belge.
- Protokol (antlaşma eki)
- Bir antlaşmayı tamamlayan, değiştiren veya uygulamasını ayrıntılandıran ek belge.
- Ratifikasyon (onay)
- Bir devletin imzaladığı uluslararası antlaşmayla bağlı olma iradesini iç hukuk sürecinin ardından kesin olarak bildirmesi.
- Çekince (rezerv)
- Bir devletin, antlaşmanın bazı hükümlerinin kendisine uygulanmasını dışlamak ya da değiştirmek için yaptığı tek taraflı beyan.
- Ad referendum
- Bir temsilcinin, hükümetinin sonradan onaylaması şartıyla verdiği kabul.
- Non-paper
- Resmî tutum bağlayıcılığı taşımadan, tartışmaya zemin hazırlamak için paylaşılan antetsiz ve imzasız belge.
- Modus vivendi
- Kalıcı bir çözüme ulaşılana kadar tarafların uyguladığı geçici uzlaşma düzeni.
- Détente (yumuşama)
- Devletler arasındaki gerginliğin azaltılması ve ilişkilerin normalleşmesi süreci.
- Kordiplomatik dekanı (doyen)
- Bir başkentteki misyon şefleri arasında en kıdemli olan; törenlerde ve ortak girişimlerde kordiplomatiği temsil eder.
- Diplomatik çanta
- Misyon ile merkez arasında resmî yazışma ve belge taşıyan, açılamaz ve alıkonulamaz ambalaj.
- Status quo ante
- Bir anlaşmazlık ya da değişiklikten önceki duruma dönüş.
08
Policy Lab: açık inovasyon atölyesi
Bir politika sorununu akademisyenler, genç profesyoneller, sivil toplum ve özel sektörle birlikte tanımlayıp prototipleyen atölye.
Policy Lab, tek bir politika sorununa odaklanan kısa ve uygulamalı bir atölyedir. Katılımcılar sorunu birlikte tanımlar, kanıtı toplar, çözümleri hızla taslaklar ve ortak bir politika notu hazırlar.
Atölye nasıl işler?
- 1TanımlamaSorun, paydaşlar ve hedef karar alıcı netleştirilir.
- 2KanıtVeri, saha deneyimi ve mevcut politikalar birlikte incelenir.
- 3PrototipÇözüm önerileri küçük gruplarda hızla taslaklanır ve eleştirilir.
- 4ÖneriSeçilen çözüm ortak bir politika notuna dönüştürülür; not Kurul onayı olmadan yayımlanmaz.
Kimler katılabilir?
- Akademisyenler ve araştırmacılar
- Genç profesyoneller ve öğrenciler
- Sivil toplum ve saha deneyimi olan uzmanlar
- Özel sektör ve kamu kurumu temsilcileri
Atölye tarihleri ve yeri belirlendiğinde başvuru sahiplerine e-posta ile duyurulur ve bu sayfada yayımlanır.
09
Sıkça sorulan sorular
Politika notum ne zaman yayımlanır?
Notunuz Diplomatik Kurul ve Etik Komite tarafından incelenir; Kurul onayı olmadan hiçbir çalışma yayımlanmaz. Onaylanan çalışma adınız ve unvanınızla yayımlanır.
Gönderdiğim çalışmanın hakları kime aittir?
Gönderilen eserlerin mülkiyet hakkı yazara aittir. Çalışmanızın özgün olduğunu ve üçüncü kişilerin haklarını ihlal etmediğini formda beyan edersiniz.
Kütüphanedeki yayınlar nereden geliyor?
Kütüphane, UDMİ'nin sitede yayımladığı makaleleri, bilgi notlarını ve el kitaplarını listeler. Yeni yayınlar onaylandıkça kütüphaneye eklenir.
Mevzuat günlüğü tam bir liste mi, hukuki görüş yerine geçer mi?
Hayır. Günlük, Temmuz 2026 ve 1 Ekim 2026'daki seçili düzenlemelerin tarafsız özetlerini içeren bir seçkidir; Ağustos ve Eylül 2026 taranmamıştır. Özetler hukuki görüş değildir. Her satırda Resmî Gazete'ye bağlantı vardır; karar vermeden önce resmî metni ve bir hukuk danışmanını esas alın.
Kriz simülasyonu gerçek bir olayı mı anlatıyor?
Hayır. Senaryolardaki ülkeler, kişiler ve olaylar tamamen kurgusaldır. Amaç, diplomatik karar alma ilkelerini denemektir; sonuçlar bir tahmin değil, eğitim amaçlı bir geri bildirimdir.
Genç diplomasi yarışmasına kimler katılabilir?
Planlanan format, 18 yaşını doldurmuş öğrenci ve genç profesyonellere yöneliktir. Yarışma dönemi henüz açıklanmadı; ilgi listesine kaydolursanız dönem açıldığında e-posta ile haber verilir.
Protokol el kitabı resmî bir belge midir?
Hayır. El kitabı genel bilgi amaçlı bir rehberdir. Devletlerin ve kurumların kendi protokol kuralları esastır.
Policy Lab atölyeleri ne zaman yapılır?
Atölye tarihleri ve yeri belirlendiğinde, başvuru formunu dolduranlara e-posta ile duyurulur ve bu sayfada yayımlanır.
10 — Katılın
Bilgi üretimine ortak olun
Politika notunuzu iletin, atölyelere başvurun veya UDMİ ağına katılın.